Monika Całkiewicz

Streszczenie

Zeznania świadka koronnego są niełatwym do oceny środkiem dowodowym, jednak nie powinny być z góry uznawane za dowód ułomny, wymagający w każdej sytuacji potwierdzenia innymi dowodami. Taki dowód podlega analizie i ocenie na podstawie kryteriów zakreślonych przez art. 7 k.p.k., to jest w kontekście całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz na podstawie zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Kryteria oceny wiarygodności dowodu, wynikające z art. 7 k.p.k., w kontekście unormowań ustawy o świadku koronnym, nakazują jednak bardzo ostrożną ocenę wartości zeznań świadka koronnego. Z założenia ustawodawcy świadek koronny jest przestępcą, który w zamian za określone korzyści procesowe godzi się obciążyć inne osoby swymi zeznaniami. Musi więc być postrzegany przez organy procesowe jako osoba, która ma na sumieniu naruszenia prawa, a więc o zachwianym systemie wartości etycznych i jako osoba mająca osobisty interes w pomawianiu innych i przekonaniu organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości do prawdziwości tych pomówień. Na gruncie powyższych założeń autorzy rozważają, jaką taktykę przesłuchania świadka koronnego należy stosować, aby w konsekwencji dowód z zeznań takiego szczególnego świadka traktowany mógł być jako wiarygodny. Wskazują także na kryteria, jakimi powinny kierować się organy procesowe, oceniając zasadność udzielania statusu świadka koronnego, a zwłaszcza opierając na jego zeznaniach ustalenia faktyczne.

Słowa klucze: świadek koronny, pomówienie, kryteria oceny wiarygodności zeznań, przestępczość zorganizowana, swobodna ocena dowodów.

Summary

Testimony of Crown witness constitutes an evidence which is not easy for evaluation, however should not be a priori recognized as a faulty evidence requiring the support of other types of evidence. Testimony of crown witness, as an evidence, is analyzed and evaluated on the basis of criteria presented in Art. 7 of the code of penal proceeding, i.e. in the context of all evidential material gathered, as well as on the basis of sound reasoning, knowledge and life experience. Evaluation criteria of credibility of evidence, which results from Art. 7 of the code of penal proceeding, in the context of regulations of Crown Witness Act, implicate a very careful evaluation of testimonies of crown witnesses. As assumed by the lawmakers, crown witness is an offender who, for the sake of own profits, agrees to incriminate others with his or her statements. Therefore, a crown witness must be perceived as an individual with shaky system of ethics, who sees his or her own business in accusing somebody else. In ab0ve context, authors consider various tactics of interrogation of crown witness to obtain reliable testimony. Also they point to the criteria which should be considered by entities granting a crown witness status.

Keywords: crown witness, slender, organized crime, free evaluation of evidence, criteria of evidence evaluation.