Ewelina Wójcik
Uczelnia Łazarskiego
ORCID: 0000-0003-3672-1347
e-mail: evelyn.sara.w@gmail.com
Streszczenie
Celem artykułu jest szczegółowe rozwinięcie koncepcji hipnozy kryminalnej, polegające na analizie jej zastosowania w kontekście prawnym oraz zaproponowanie formalnego uznania hipnozy za możliwy sposób popełnienia przestępstwa. Przedmiotową pracę można podzielić na sześć części. W pierwszej przedstawiono genezę hipnozy oraz zdefiniowano jej pojęcie. Druga składa się z opisu badań eksperymentalnych, mających na celu wykazanie możliwości dokonania przestępstw pod wpływem hipnozy. Trzecia część skupia się na przypadkach rzeczywistych, które były przedmiotem procedowania. W czwartej następuje przejście do rozważań na temat uznania hipnozy jako okoliczności wyłączającej winę poprzez analizę zagadnienia przymusu psychicznego oraz niepoczytalności. Następnie dokonano klasyfikacji przestępstw popełnionych pod wpływem hipnozy w zależności od suwerenności woli osoby zahipnotyzowanej, tym samym przeanalizowano możliwość przypisania odpowiedzialności karnej hipnotyzerowi
oraz osobie, która pod wpływem hipnozy dopuściła się czynów społecznie niebezpiecznych. W części piątej wyszczególniono problem osób niefachowych, zajmujących się hipnozą oraz zaproponowano wyznaczenie kręgu osób, uprawnionych do stosowania hipnozy, w tym konieczności uzyskania stosownej licencji. W ostatniej części przedstawiono wnioski i postulaty wynikające z dokonanej analizy.
Słowa kluczowe: hipnoza, hipnoza kryminalna, hipnoza w kryminalistyce
Abstract
The aim of this article is to develop in detail the concept of criminal hypnosis, analysing its application in the legal context and proposing the formal recognition of hypnosis as a possible way of committing a crime. The work in question can be divided into six parts. The first part presents the genesis of hypnosis and defines its concept. The second part consists of a description of experimental studies aimed at demonstrating the possibility of committing crimes under the influence of hypnosis. The third part
focuses on real cases that were the subject of the proceedings. The fourth part moves on to considerations on the recognition of hypnosis as a circumstance excluding guilt by analyzing the issue of mental coercion and insanity. Then, the classification of crimes committed under the influence of hypnosis was made depending on the sovereignty of the will of the hypnotized person, thus analyzing the possibility of assigning criminal liability to the hypnotist and the person who committed socially dangerous acts
under the influence of hypnosis. The fifth part details the problem of non-experts dealing with hypnosis and proposes to designate a group of people authorized to use hypnosis, including the need to obtain an appropriate license. The last part presents conclusions and postulates resulting from the analysis.
Keywords: hypnosis, criminal hypnosis, hypnosis in criminalistics
Identyfikator cyfrowy DOI: https://doi.org/10.34836/pk.2025.323.4